"TARCZE OBRONNE" 

WYKŁADY

"TARCZE OBRONNE" to cykl 27 prac plastycznych powstałych w wynku 10-letniej pracy z własną traumą relacyjną. „TARCZE “stały się podstawą mojego doktoratu na ASP w Katowicach. 

To trójwymiarowe obiekty, wielkością przypominające prawdziwe tarcze, w trakcie walk używane przez wojowników. Symbolu „TARCZY“ użyłam jako synonimu ochrony i siły, ale również jako nośnika opowieści. Tarcza znajduje się pomiędzy agresorem, a ofiarą. Zachowuje ślady, jest świadkiem tego, co w przestrzeni pomiędzy dwojgiem się wydarzyło bądź, w przestrzeni psychicznej, zapisało się i, często w ukryciu, dzieje do dziś.

„TARCZA“ jako od wieków znane ludzkości narzędzie ochrony jest równocześnie symbolem wytworzonego przez psychikę mechanizmu obronnego pomagającego uporać się z traumatycznym doświadczeniem i jego skutkami. Każda z prac wygląda inaczej, stworzona jest z innych materiałów (drewno, plastik, pióra, noże, tkaniny, papier). Temat „TARCZY“ determinuje użyte w nim materiały. W cyklu skupiłam się głównie na obliczach i skutkach przemocy psychicznej.

Oferuję wykłady tematyczne w oparciu o cykl "Tarcz obronnych" (slajdy plus fragmenty tektów) w obrębie tematów:

- uwikłanie dziecka w relację z toksyczną, destrukcyjną matką,

- uwikłanie dziecka w relację z nadużywającym je ojcem, w tym mechanizm wyparcia,

- co przemoc psychiczną w postaci wzbudzania poczucia winy i oskarżeń powoduje w ciele i psychice oraz jak trudno się przed tym bronić,

- jaka przemoc może się kryć za szczodrobliwością oraz miłością warunkową,

- mechanizm autodestrukcji czyli tego, co się dzieje, kiedy nieuwolniona złość i gniew wrastają w nas i zaczynają nas niszczyć, zabijać,

- zbawienną moc kłamstwa, kiedy pozostaje ono jedynym ratunkiem,

- mechanizm dysocjacji, oddzielania się duszy od ciała,

- co dzieje się i jakim procesom podlega psychika osoby mieszkającej z przemocowym partnerem oraz jak mogą wyglądać mechanizmy obronne w takiej sytuacji,

- co dzieje się z psychiką i ciałem dzieci wychowywanych na dzieci grzeczne, - dzieci, na których wymusza się bezwzględne posłuszeństwo oraz podporzadkowanie oczekiwaniom dorosłych,

- jak zostaje uwarunkowana seksualność kobiet, które w dzieciństwie zostały seksualnie nadużyte oraz jaki to ma wpływ na ich relacje seksualne oraz związki w życiu dorosłym,

- w jaki sposób można sobie radzić z depresją,

- jakie warunki muszą zaistnieć, żeby psychika i ciało mogły zacząć się uwalniać od doznanej traumy,

- Integrowanie odrzuconych i przez lata wypieranych części siebie po to, żeby dociec prawdy i odtworzyć obraz tego, co w trakcie trwania traumy się stało, co zostało wyparte i zapomniane,- przeobrażaniu siły traumy we wgląd, świadomość, siłę oraz mądrość. O tym jaką energię i dostęp do jakich zasobów pojawiaj się po przeobrażeniu energii traumy,

- sile i zasobach jakie matka może dać córce,

- pokazują zależności pomiędzy przemocą dokonywaną w zaciszu czterech ścian, w obrębie rodziny oraz jakie taka przemoc ma odbicie w opresyjnych systemach politycznych dotyczących całych społeczeństw. Jakie podobieństwa ma przemoc dokonywana w makro i mikroświecie oraz w jakich punktach się na siebie nakrywa,

- że przemoc dokonywana na dziecku może przypominać przemoc, jaka systematycznie była stosowana na więźniach politycznych,

- że przemoc domowa, przemoc wobec dziecka znajduje odbicie w wielkich, historycznych aktach przemocy.

Każda z prac jest dowodem przekuwania słabości w siłę, dokumentacją procesu przeobrażenia zranienia psychicznego w triumf. „TARCZE“ są dowodem na to, że poprzez nazwanie i zintegrowanie wcześniej niewyrażalnego, z doświadczenia przemocy można wyjść wzmocnionym. Pokazują proces leczenia i uwalniania się od psychicznych ran.

„TARCZE“ udowadniają, w jaki sposób sztuka może materializować i nazywać to, co w przestrzeni emocjonalnej jest niewidzialne, a przez to trudne do udowodnienia bądź, u osób z doświadczeniami przemocy, wręcz trudne do uznania, przyznania się, „dotknięcia“ - nawet u samych siebie. „TARCZE“ pokazują jak poprzez środki plastyczny, sztukę, w obrazie czy symbolu można zawrzeć i opowiedzieć o bardzo złożonych zależnościach psychicznych i jak tego rodzaju sztuka działa na oglądających oraz może stać się podstawą do komunikacji o bardzo bolesnych doswiadczeniach oraz zaproszeniem do dialogu.

Agata Norek