To jedna z najważniejszych rozmów na kanale „Chirurgia Duszy”. 

Moim gościem jest Angelika van de Kraats – osteopatka, od lat wspiera osoby po najcięższych traumach: seksualnych, medycznych, powypadkowych i złożonych traumach rozwojowych. Angelika była.i moją terapeutką. W stacjonarnych warunkach szwajcarskiej kliniki towarzyszyła mi i wspieała w procesie wychodzenia z PTSD  po traumie szokowej praz medycznej. 

Ta rozmowa nie powstała przypadkiem. Długo się do niej przygotowywałam. Spisałam oryginalny tekst, przetłumaczyłam go na język niemiecki,  na końcu nagrałam jako lektor.

Z każdym etapem – pisania, tłumaczenia i nagrywania – odkrywałam kolejne warstwy znaczeń i precyzji tego, co Angelika mówi. Dla mnie ta rozmowa to kopalnia wiedzy, doświadczenia, odwagi, a przede wszystkim człowieczeństwa.

Angelika mówi wprost – bez unikania, bez eufemizmów, bez fałszywego komfortu. 

To głos osoby, która dokładnie wie, o czym mówi, bo od dekad pracuje z realnym cierpieniem pacjentów, nie z teorią.

W rozmowie poruszamy m.in takie tematy.:

- jak wygląda rzeczywisty proces wychodzenia z traumy,

- czym jest bezpieczeństwo w terapii i kiedy pacjent naprawdę jest gotowy na pracę,

- jaką rolę odgrywa ciało, relacja i postawa terapeuty,

- dlaczego niektóre tematy w leczeniu traumy mają również wymiar moralny i polityczny.

Po nagraniu zapytałam Angelikę, czy na pewno chce, aby wszystko, co powiedziała, zostało opublikowane. Odpowiedziała: „Tak – bo jesteśmy w miejscu, w którym jesteśmy, między innymi dlatego, że ludzie gryzą się w język.”

Ta rozmowa jest również konfrontacją z nieuczciwością w podejściu do leczenia traumy: z uproszczeniami, nadużyciami i bagatelizowaniem cierpienia osób poszkodowanych.

Po zakończeniu nagrania zadzwoniłam do niej i powiedziałam, że uważam ją za geniusza. 

Ogromnym zaszczytem było móc z nią rozmawiać. Jeszcze większym – móc z nią współpracować.

Angelika van de Kraats była w marcu 2026 w Polsce. Wraz z Ulrichem Werginem prowadziliśny specjalistyczny kurs dla profesjonalistów poświęcony interdyscyplinarnej pracy z traumą.

Opinie o rozmowie

Rozmowa pani Agaty Norek z panią Angeliką to doświadczenie, które — jestem tego głęboko przekonana — będzie miało istotny wpływ na moją dalszą praktykę terapeutyczną w obszarze pracy z traumą. To materiał o charakterze przełomowym. W jednym z fragmentów, na który natrafiłam, Angelika opisuje sytuacje skrajnego ludzkiego cierpienia: momenty, w których pacjenci tracą kontrolę nad własnym ciałem, reagują w sposób gwałtowny i dezorganizujący, a personel nie może wówczas kierować się presją czasu ani sięgać po szybkie rozwiązania farmakologiczne. Zamiast tego kluczowa staje się obecność — spokojna, uważna i nieprzerwana — nawet jeśli oznacza to pozostanie z drugim człowiekiem przez długie godziny i wzięcie za niego pełnej odpowiedzialności w danym momencie. Trzeba po prostu być: usiąść obok, otoczyć troską, okazać bliskość w takim zakresie, w jakim dana osoba jest w stanie ją przyjąć. W tej chwili w mojej wyobraźni pojawił się obraz lodowej góry pękającej na pół — symboliczny moment wewnętrznego przełomu. Choć zawsze intuicyjnie kierowałam się empatią i przekonaniem, że najważniejsze jest towarzyszenie drugiemu człowiekowi w jego doświadczeniu, ten FILM nadał temu podejściu nową głębię i wyrazistość. To materiał, który — w moim przekonaniu — powinien stać się obowiązkową pozycją dla każdego przedstawiciela zawodów pomocowych: pielęgniarek, terapeutów, fizjoterapeutów, pedagogów. A właściwie — dla każdego. Dla żon, matek, babć, ojców, dla wszystkich, którym bliska jest wrażliwość na drugiego człowieka.

Małgorzata Kalinowska, psychotraumatolog

-